LOT Chełmno - Dolina Dolnej Wisły

KRAINA SLOW & FLOW

Odpocznij. Niespiesznie odkrywaj nadwiślańskie dziedzictwo, smakuj lokalne potrawy, popłyń w rejs, odwiedź letnie festiwale. Znajdziesz tu ukojenie, nakarmisz zmysły i odzyskasz równowagę pośród sadów pełnych śliw i jabłoni, na wiejskich bezdrożach ze szpalerami rosochatych wierzb.

Wisła, królowa polskich rzek, pamięta epokę krzyżackiej potęgi, rozkwit handlu za czasów Hanzy, dzielnych flisaków podążających z jej nurtem. Życzliwa różnym kulturom, przygarnęła zaradnych menonitów, którzy potrafili poskromić jej żywioł. Dolina Dolnej Wisły otacza wstęgę rzeki od Fordonu – nadwiślańskiej dzielnicy Bydgoszczy (niegdyś miasteczka trzech kultur: polskiej, niemieckiej, żydowskiej), przez Ostromecko, z urokliwymi pałacami i doskonałą kuchnią, Chełmno - miasto zakochanych, po ułański Grudziądz. Rozległe panoramy Zespołu Parków Krajobrazowych nad Dolną Wisłą - Chełmińskiego, Nadwiślańskiego, Góry Łosiowe, tworzą niezapomniane malownicze plenery. Na Szlaku „Niech Cię Zakole” czekają na koneserów dobrego smaku lokalne sery, wina, miody, gęsina i jagnięcina w bukiecie nadwiślańskich ziół.

Chełmno – miasto zakochanych

W samym sercu Doliny Dolnej Wisły znajduje się blisko 800-letnie Chełmno. Położone na 9. wzgórzach przyciąga malowniczą panoramą. To kameralne miasteczko imponuje wielką historią. Przywilej lokacyjny, nadany w 1233 r. przez Zakon Krzyżacki, tzw. Prawo Chełmińskie, stał się wzorcem lokowania 225 miast, m.in.: Warszawy, Torunia, Gdańska oraz 1364 wsi i osad. Zabytkowa architektura Chełmna sprawia, że przy odrobinie wyobraźni możemy podróżować w czasie do wieków średnich, renesansu czy Belle Epogue, by spotkać światowej sławy chirurga - doktora Ludwika Rydygiera, który właśnie w Chełmnie przeprowadził przełomowe dla medycyny operacje żołądka.

Relikwia św. Walentego

Co roku 14 lutego celebrowane są tu „Walentynki Chełmińskie”. Fragment czaszki świętego trafił do Chełmna prawdopodobnie w średniowieczu. Gród zasłynął z kultu tego świętego. W 1630 roku, starościna Jadwiga z Czarnkowa Działyńska ufundowała, jako wotum dziękczynne za uratowanie chorej na epilepsję córki, srebrny relikwiarz. Obecnie znajduje się on w chełmińskiej Farze, w rokokowym ołtarzu z obrazem przedstawiającym męczeńską śmierć biskupa z Terni (Włochy). Była to kara za udzielanie ślubów rzymskim legionistom i ich chrześcijańskim wybrankom, wbrew cesarskiemu zakazowi. Podawany przez wieki przekaz o błogosławieniu ich miłości, stał się przyczyną okrzyknięcia św. Walentego patronem zakochanych. Chełmno szczyci się wystawionym przez Watykan certyfikatem potwierdzającym oryginalne pochodzenie relikwii.

Miłość zapisana w gwiazdach

Ukochana siostrzenica Mikołaja Kopernika - Krystyna, będąc jeszcze niesforną panną, wstąpiła do klasztoru w Chełmnie (prawdopodobnie ok. 1528 roku). Pewnej gwieździstej nocy porzuciła jednak zakonny habit i za głosem serca potajemnie zbiegła z ukochanym do Królewca. Skandalu owego dopuściła się z doboszem księcia pruskiego Albrechta. Wkrótce szczęśliwy Kasper Stulpawitz poślubił ukochaną Krystynę, która dla męża przeszła na luteranizm. Mikołaj Kopernik odwiedzał ich niejednokrotnie w Królewcu i uwzględnił w testamencie. Na pamiątkę tej niezwykłej historii, w Chełmnie powstał pomnik Krystyny i Kaspra.

Na Szlaku Kopernikowskim

Poza Krystyną, w chełmińskim klasztorze przebywała siostra Kopernika, Barbara, oraz przyrodnia siostra matki astronoma. On sam najprawdopodobniej kształcił się w Akademii Chełmińskiej i wielokrotnie bywał w mieście, odwiedzając swoje krewne i biskupów chełmińskich.

„Sekretarz Miłosny czyli podręcznik dla zakochanych”

Chełmno ma niewątpliwie szczęście w miłości. Niejaki Walenty Fiałek, lokalny drukarz i bibliofil, w 1893 r. wydał porady dla osób stających przed wyzwaniem ożenku lub zamążpójścia. W „Sekretarzu Miłosnym” zebrano wzory listów, które zachwycają swą wyszukaną formą. Podręcznik uwzględnia status społeczny kandydatów na mężów i żony, stąd różne konfiguracje dialogów dotyczące rozmaitych życiowych sytuacji: oświadczyn, ich przyjęcia bądź odrzucenia. W Ratuszu (w punkcie IT) można nabyć m.in. reprint „Sekretarza” oraz liczne wydawnictwa dotyczące historii i wierzeń ziemi chełmińskiej.

Na co dzień miasteczko żyje własnym spokojnym rytmem. W jego starych uliczkach, zaułkach i bramach kryje się wiele tajemnic. Żyją w nich duchy przeszłości, przywoływane w legendach i opowieściach przez grupę „Hidden Chełmno” (prezentującą m.in. tradycyjne „Wesele chełmińskie”) i lokalnych przewodników. Latem niemal w każdy weekend w mieście odbywają się festiwale, jarmarki, koncerty.

www.chelmno.pl
www.szlakkopernikowski.pl
www.eurob.org (Europejski Szlak Gotyku Ceglanego)
www.kujawsko-pomorskie.travel (turystyczny portal województwa)
 

Lokalna Organizacja Turystyczna Dolina Dolnej Wisły z siedzibą w Chełmnie

Partnerzy: Gmina Miasto Chełmno, Lokalna Grupa Działania „Chełmno”, Zastęp Rycerski z Chełmna, AIM Centrum Edukacyjne, Fundacja Anny Zawadzkiej-Gralec, WOPR Chełmno, Stowarzyszenie Inicjatyw Twórczych „Manowce”, „Owoce Mojej Wyobraźni” Anna Pawlak, Pudrove Natural Cosmetics, Stowarzyszenie Grubno Szkoła Bez Granic.